Czy można nagrywać ludzi w miejscu publicznym? Na ulicy wolno więcej niż w internecie

Czy nagrywanie ludzi w miejscu publicznym jest legalne

Samo włączenie kamery w telefonie na ulicy, w parku czy na dworcu zwykle nie łamie prawa. Kluczowy przepis o wizerunku, art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, mówi o rozpowszechnianiu wizerunku, a nie o jego utrwalaniu. Zgoda osoby w kadrze staje się potrzebna dopiero wtedy, gdy film ma trafić do innych ludzi.

Nie znaczy to, że nagrywanie jest prawnie obojętne. Wizerunek to dobro osobiste z art. 23 Kodeksu cywilnego, a rozpoznawalna twarz to dana osobowa w rozumieniu RODO. Liczy się więc, co nagrywasz, w jaki sposób oraz co potem zrobisz z plikiem.

Czy można nagrywać ludzi bez ich zgody

Na nagranie przechodnia do własnego archiwum nie potrzebujesz jego podpisu. Granicę wyznacza art. 24 § 1 Kodeksu cywilnego: osoba, której dobro osobiste jest zagrożone cudzym działaniem, może żądać jego zaniechania, chyba że działanie nie jest bezprawne. Ktoś natarczywie filmowany z bliska może więc domagać się, żebyś przestał, nawet gdy niczego nie publikujesz.

Bywa też, że samo nagrywanie wchodzi w prawo karne. Art. 191a Kodeksu karnego karze za utrwalanie wizerunku nagiej osoby z użyciem przemocy, groźby bezprawnej lub podstępu oraz za rozpowszechnianie takiego wizerunku bez zgody. Zagrożenie to od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Przebieralnia na basenie jest dostępna publicznie, ale ukryte filmowanie w kabinie to ryzyko karne, a nie kwestia zgody.

Art. 190a § 1 Kodeksu karnego dotyczy z kolei uporczywego nękania, które wzbudza poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie narusza prywatność. Chodzenie za tą samą osobą z telefonem dzień po dniu może zostać tak ocenione. Jednorazowe nagranie na chodniku to inna skala.

Kiedy wizerunek z nagrania można rozpowszechnić bez zgody

Art. 81 ust. 1 zaczyna od zasady: rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Zgoda nie jest potrzebna, gdy ktoś otrzymał umówioną zapłatę za pozowanie i niczego nie zastrzegł. Na ulicy ważniejsze są dwa wyjątki z ust. 2.

Pierwszy dotyczy osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych. Posłanka przemawiająca na wiecu mieści się w tym opisie. Ta sama posłanka na prywatnych zakupach raczej nie, bo brakuje związku z funkcją.

Drugi obejmuje osobę stanowiącą jedynie szczegół całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz czy publiczna impreza. UODO tłumaczy to prosto: usunięcie tej osoby z kadru nie zmieniłoby przedmiotu i charakteru ujęcia. Szeroki plan marszu przejdzie, zbliżenie na twarz jednego uczestnika już nie. Za rozpowszechnienie bez zezwolenia art. 83 odsyła do roszczeń z art. 78 ust. 1: zaniechania, usunięcia skutków, a przy winie także zadośćuczynienia albo zapłaty na cel społeczny.

Czy nagranie telefonem podlega RODO

RODO nazywa danymi osobowymi informacje o osobie możliwej do zidentyfikowania, a przetwarzaniem między innymi utrwalanie i rozpowszechnianie. Rozpoznawalna twarz na filmie jest więc daną osobową, a nagranie i publikacja są jej przetwarzaniem. Art. 2 ust. 2 lit. c wyłącza jednak rozporządzenie przy czynnościach osoby fizycznej o czysto osobistym lub domowym charakterze.

Film z koncertu obejrzany w domu z rodziną zwykle mieści się w tej formule. UODO, powołując się na wyrok TSUE w sprawie Ryneš (C-212/13), przypomina jednak, że nadzór kamer obejmujący choćby częściowo przestrzeń publiczną nie jest czynnością o czysto osobistym charakterze. Ta sprawa dotyczyła stałej kamery na domu, a zasady dla takiej kamery opisuję w tekście o tym, czy można nagrywać sąsiada kamerą. Kamera zawieszona w powietrzu nad cudzą działką to z kolei temat tekstu o tym, co wolno, gdy dron lata nad posesją.

Przy filmach wrzucanych do sieci liczy się wyrok TSUE z 14 lutego 2019 r. w sprawie Buivids (C-345/17), dotyczący nagrania z komisariatu opublikowanego na YouTube. Trybunał, stosując dyrektywę 95/46 (poprzedniczkę RODO), uznał obraz policjantów widocznych i słyszalnych na nagraniu za dane osobowe, a publikację filmu w serwisie wideo za ich przetwarzanie. Jak podkreśla RPO, wskazał też, że ochronę danych trzeba w pewnym stopniu pogodzić z wolnością wypowiedzi, co przewiduje również art. 85 RODO.

Czy można nagrywać policjantów podczas interwencji

Tak. Rzecznik Praw Obywatelskich w komunikacie z 15 kwietnia 2020 r. potwierdził, że obywatele zachowują prawo do nagrywania policyjnych interwencji. Z praktyki dodam: stój z boku i nie utrudniaj czynności.

Publikacja to osobna sprawa. Sąd Najwyższy w wyroku z 10 listopada 2017 r. (V CSK 51/17) uznał policjantkę za osobę pełniącą funkcję publiczną, ale nie za osobę powszechnie znaną. Wyjątek z art. 81 ust. 2 pkt 1 nie obejmuje więc automatycznie każdego mundurowego. Portal policja.pl opisał wyrok Sądu Okręgowego w Opolu z 23 kwietnia 2024 r.: mężczyzna, który transmitował interwencję na żywo, ma przeprosić dzielnicowego i zwrócić koszty sądowe.

RPO pokazuje drugą stronę, ale na gruncie RODO. Publikacja nagrania, które ma zwrócić uwagę opinii publicznej na nadużycie funkcjonariuszy, może zostać uznana za działalność dziennikarską w rozumieniu przepisów o ochronie danych. Nie zwalnia to z art. 81 prawa autorskiego: w sprawie V CSK 51/17 publikację wizerunku policjantki uznano za bezprawną mimo ważnego tematu. Jeśli publikujesz, zanonimizuj funkcjonariuszy: nie tylko twarze, ale też głos i widoczne oznaczenia, po których da się ich rozpoznać.

Czy można nagrać cudzą rozmowę w miejscu publicznym

Tu wchodzi art. 267 § 3 Kodeksu karnego. Karze on tego, kto w celu uzyskania informacji, do której nie jest uprawniony, zakłada lub posługuje się urządzeniem podsłuchowym, wizualnym albo innym urządzeniem lub oprogramowaniem. Grozi grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat, a ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Filmik z przystanku ze strzępami rozmów w tle to co innego niż telefon celowo podsunięty pod stolik dwóch osób w kawiarni. Czy rozmowa była informacją nieprzeznaczoną dla nagrywającego, rozstrzyga się w konkretnej sprawie. Rozmowy z własnym udziałem omawiam w artykule o tym, kiedy nagrywanie dźwięku jest legalne.

Czy można nagrywać cudze dzieci w miejscu publicznym

Art. 81 nie ma osobnej reguły dla dzieci, więc publikacja wymaga zgody tak samo jak u dorosłych. UODO w materiale „Wizerunek dziecka w internecie” wskazuje, że w imieniu dzieci zgody na rozpowszechnianie wizerunku udzielają rodzice lub opiekunowie prawni. Film z cudzym dzieckiem z placu zabaw wrzucony bez pytania rodzica to prosta droga do sporu.

Wyjątek szczegółu całości działa również tutaj, na przykład przy zdjęciu z pikniku szkolnego, na którym uczestnicy nie dominują w ujęciu. UODO zastrzega jednak, że jeśli dziecko da się zidentyfikować, wizerunek pozostaje daną osobową. Monitoring w placówkach rządzi się osobnymi przepisami, opisanymi w tekście o kamerze w przedszkolu i szkole.

Jak opublikować w internecie nagranie z ludźmi w kadrze

Przed wrzuceniem filmu na TikToka, YouTube albo lokalną grupę sprawdź trzy rzeczy: czy ktoś jest rozpoznawalny, czy gra główną rolę oraz czy masz jego zgodę albo pewny wyjątek z art. 81. Gdy dwie pierwsze odpowiedzi brzmią „tak”, a trzecia „nie”, rozmyj twarz albo przytnij kadr.

Zgodę bierz w formie, którą da się później pokazać. UODO w poradniku o wizerunku dziecka zaleca, by zgoda była uprzednia, wskazywała cel oraz sposób wykorzystania, a dla celów dowodowych została utrwalona, choćby w e-mailu albo SMS-ie. Zgodę można też wycofać, więc trzeba być gotowym na usunięcie filmu.

Osobna pokusa to film ze sprawcą, który rysuje auto albo kradnie rower. Publikacja jego twarzy w grupie mieszkańców może skończyć się pozwem o naruszenie dóbr osobistych, nawet gdy co do faktów masz rację. Lepiej przekazać plik policji, co opisuję w poradniku o nagraniu jako dowodzie.

Co mówi prawo o nagrywaniu w miejscu publicznym: typowe sytuacje

Na co uważać przy nagrywaniu ludzi telefonem

• Kamera zamontowana na stałe, na balkonie albo za szybą auta, to już nie jednorazowe nagranie telefonem. Opisuję ją w tekście o kamerze na samochód pod blokiem.
• Kamery zakładane przez pracodawcę to osobny reżim prawny, opisany w artykule o monitoringu pracowników.
• Dźwięk podnosi stawkę. Jeśli nie potrzebujesz rozmów z tła, wycisz ścieżkę audio przed publikacją.
• Prośbę o usunięcie filmu traktuj poważnie. Art. 24 § 1 KC daje osobie z kadru prawo żądania zaniechania i usunięcia skutków naruszenia.

Ten artykuł ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej. W konkretnym sporze o nagranie albo publikację wizerunku skonsultuj się z prawnikiem.

Autor: Adam Górecki, Redaktor prowadzący. Opublikowano 15.09.2026. Ostatnia aktualizacja 15.09.2026. Treść zweryfikowana przez: Michał Sawicki, Kwalifikowany pracownik zabezpieczenia technicznego, 14 lat montaży (weryfikacja 15.09.2026).