Jaki przewód do alarmu? Ile żył do czujek i syreny

Typy przewodów do alarmu: YTDY, skrętka i wersje ekranowane

W domowych instalacjach alarmowych najczęściej stosuje się YTDY, czyli przewód telekomunikacyjny z miedzianymi żyłami jednodrutowymi o średnicy 0,5 mm. Technokabel opisuje go jako przewód do instalacji niskonapięciowych, w tym urządzeń alarmowych i domofonów, układany na stałe wewnątrz budynków, a w katalogu ma wersje od 2x0,5 do 30x0,5. W danych technicznych YTDY na stronie produktu Technokabel podaje maksymalną rezystancję żył 97,8 Ω/km w 20°C, więc rachunki na tej wartości wychodzą z zapasem.

Obok YTDY są jeszcze dwie rodziny: skrętka U/UTP, którą część systemów wprost zaleca, i przewody ekranowane. Bitner ma YTDYekw z ekranem z folii, a do układania w ziemi XzKAXwekw w powłoce z polietylenu. Wybór rozstrzyga instrukcja centrali, nie cena za metr.

Jaki przewód do czujek alarmowych: 4 czy 6 żył

Liczbę żył wyznaczają zaciski czujki i to, jak centrala odczytuje jej wyjścia. Satel AQUA S ma wyjście alarmowe NC, wyjście sabotażowe TMP i zasilanie 12-24 V AC/DC. Na schemacie producenta dla konfiguracji 2EOL do centrali biegną dwie żyły sygnałowe (wejście Z1 i COM) plus para zasilania, razem 4. W trybie NC alarm idzie na Z1, sabotaż na Z2 i każde ma swój COM, więc potrzebujesz 6 żył.

Wbudowane rezystory 2EOL, w AQUA S dwa po 1,1 kΩ, pozwalają centrali odróżnić na jednym wejściu stan normalny, alarm i sabotaż. Tak opisuje to instrukcja centrali PERFECTA-IP 32, a samą zasadę tłumaczę w haśle EOL i 2EOL. Czujki z antymaskingiem, na przykład zewnętrzna OPAL albo SLIM-PIR-PRO, mają jeszcze wyjście AM. Według schematów w instrukcji SLIM-PIR-PRO zajmuje ono osobne wejście z własnym COM, więc taka czujka potrzebuje 6 żył na linii 2EOL i 8 w trybie NC, gdzie alarm, sabotaż i antymasking idą na trzy wejścia.

Jaki przewód do manipulatora: magistrala na czterech żyłach

Manipulator to nie styk, tylko urządzenie cyfrowe na magistrali. W Satel INT-TSI magistralę manipulatorów podłączasz do zacisków DTM, CKM i COM, a zasilanie do +12V i COM. Przewody magistrali muszą iść w jednym kablu, a ich długość nie powinna przekraczać 300 m. Jeśli użyjesz skrętki, sygnały CKM (zegar) i DTM (dane) nie mogą iść jedną skręconą parą.

Inne marki liczą podobnie. W DSC PowerSeries Neo magistrala Corbus ma cztery zaciski: RED i BLK zasilają moduł, a YEL i GRN przenoszą dane. Ajax Fibra też prowadzi do urządzenia 4 żyły: +24V, GND, A i B. Pod manipulator poprowadź więc minimum 4 żyły, a do INT-TSI z siecią dołóż kabel 100Base-TX z wtykiem RJ-45.

Przy INT-TSI cztery żyły wystarczą tylko na krótkiej trasie. Manipulator pobiera według instrukcji instalatora do 620 mA, a tabela w tej instrukcji podaje, ile żył 0,5 mm łączyć równolegle na +12V i na COM: do 25 m jedną, przy 25-50 m dwie, przy 50-75 m trzy, przy 75-100 m cztery. Na 40 m potrzebujesz więc 6 żył: DTM, CKM, dwie na +12V i dwie na COM. Tabela nie trzyma się ogólnej granicy 1 V, o której piszę niżej (25 m pojedynczej pary przy 620 mA to około 3 V spadku), ale przy INT-TSI obowiązuje właśnie ona.

Jaki przewód do sygnalizatora alarmu i ile żył zajmuje syrena

Syrena zewnętrzna potrzebuje osobnych żył na zasilanie, sterowanie i sabotaż. Satel SP-4006 ma zaciski GND i +12V do zasilania z centrali, STO i STA do sterowania sygnalizacją optyczną i akustyczną, a także TMP i R dla obwodu sabotażowego. Jeśli w tym obwodzie nie ma być rezystora, zacisk R łączysz z masą centrali. Na same zaciski wychodzi sześć żył, a starszy SP-4002 ma ten sam komplet: GND, +12V, STO, STA i dwa zaciski TMP.

SP-4006 wymaga zasilania napięciem stałym 12 V ±15% i ma własny akumulator 6 V / 1,2 Ah. Dzięki niemu złodziej nie wyłączy syreny, przecinając jej przewód: według instrukcji, gdy zniknie zasilanie główne, a akumulator jest sprawny, SP-4006 sama uruchamia sygnalizację alarmową.

Prąd syreny liczysz osobno. Według instrukcji SP-4006 pobiera 40 mA w gotowości, do 480 mA przy sygnalizacji i do 700 mA przy sygnalizacji z ładowaniem akumulatora. Instrukcja syreny nie podaje dopuszczalnego spadku napięcia, więc liczę z granicą 1 V z instrukcji Satel opisanych niżej: na jednej parze żył 0,5 mm przekroczysz ją około 7 m od centrali przy 700 mA i około 10 m przy 480 mA. Dlatego do SP-4006 poprowadź co najmniej 8 żył: po dwie połączone równolegle na +12V i GND, a po jednej na STO, STA, TMP i R. Zdublowane żyły przesuwają granicę do około 14 m przy 700 mA i 21 m przy 480 mA, a na dłuższej trasie dołóż kolejne żyły albo weź przewód z grubszymi żyłami. Dobór syreny, jej głośność i miejsce montażu opisuję w tekście jak dobrać sygnalizator alarmowy.

Przewód do alarmu Satel według instrukcji producenta

W skróconej instrukcji instalacji centrali PERFECTA-IP 32 Satel pisze krótko: do podłączenia urządzeń użyj kabla prostego nieekranowanego. To samo zalecenie powtarza przy magistrali w instrukcjach modułów ETHM-1 Plus i INT-R. Urządzenie na magistrali może stać do 600 m od centrali. Zasilać je z centrali wolno jednak tylko do 300 m, dalej potrzebny jest dodatkowy zasilacz.

Dla rezystorów parametrycznych PERFECTA-IP 32 podaje wartości fabryczne: 2,2 kΩ dla linii EOL i dwa rezystory 1,1 kΩ dla 2EOL. Wejścia i strefy opisałem w artykule jak działa centrala alarmowa, a modele central w karcie marki Satel. Tu wystarczy zasada: czujka na wejściu to para żył sygnałowych, a urządzenia cyfrowe idą jednym kablem magistrali.

Skrętka w alarmie: co dopuszczają producenci central

Tu instrukcje naprawdę się rozjeżdżają. Satel preferuje kabel prosty, a skrętkę dopuszcza pod warunkiem, że zegar i dane nie idą jedną parą. W instrukcji centrali kontroli dostępu ACCO-NT ten sam producent pisze, że do urządzeń na magistrali ekspanderów nie zaleca skrętki UTP, STP ani FTP. DSC przy magistrali Corbus preferuje dwie pary skręcone, a Ajax przy czujkach Fibra podaje U/UTP kat. 5 jako jeden z dwóch typów kabla.

Skrętka nie jest więc ani zakazana, ani uniwersalna. Pod Ajax Fibra to przewód docelowy, pod Satel rozwiązanie z warunkiem, a przy innej marce najpierw otwierasz instrukcję. Skrętkę do kamer omawiam osobno w poradniku okablowanie monitoringu.

Czy kabel do alarmu musi być ekranowany

Nie musi, a instrukcje central traktują go różnie. Satel zaleca kabel prosty nieekranowany. DSC pisze „do not use shielded wire” przy magistrali Corbus i przy liniach czujek. Wyjaśnia też, że wzrost pojemności przewodu spowalnia transmisję: przy 20 nF na 1000 stóp, typowych dla nieekranowanego 22 AWG, cały Corbus może mieć łącznie 1220 m.

Ekranowany YTDYekw ma sens tam, gdzie przewiduje go producent urządzeń, a nawet Ajax nie pisze o tym jednoznacznie. Instrukcja Superior DoorProtect Fibra zaleca miedziane przewody ekranowane, choć jako typy kabla podaje nieekranowaną skrętkę U/UTP kat. 5 i przewód sygnałowy 4x0,22 mm². Instrukcja Superior MotionProtect Fibra o ekranie nie pisze, a przy silnikach, generatorach, transformatorach, liniach zasilających i przekaźnikach każe na tych odcinkach użyć skrętki. Przy centrali Satel albo DSC ekran nie jest więc lepszą wersją YTDY, tylko przewodem, którego instrukcja nie przewiduje.

Spadek napięcia w alarmie: kiedy potrzebna jest grubsza żyła albo dodatkowy zasilacz

Satel stawia prostą granicę: przekrój przewodów zasilających dobierasz tak, aby spadek napięcia na nich nie przekroczył 1 V. Taki zapis jest w instrukcji instalatora centrali PERFECTA i w instrukcji modułu alarmowego MICRA z komunikatorem GSM. Manipulator INT-TSI ma własną tabelę, opisaną wyżej. Policzmy to na YTDY z rezystancją żyły 97,8 Ω/km.

Czujka stoi 50 m od centrali. Prąd płynie żyłą plusową i wraca masą, więc liczysz 100 m przewodu, czyli 9,78 Ω. Załóżmy, że ta para zasila urządzenia pobierające razem 0,1 A: spadek wyniesie 0,98 V, tuż pod granicą. Przy 0,2 A robi się 1,96 V. Dla skali: zewnętrzna czujka OPAL pobiera maksymalnie 20 mA, więc pięć takich czujek to właśnie 0,1 A.

Masz dwa wyjścia. Pierwsze to kilka żył połączonych równolegle: dwie żyły na plus i dwie na masę dają połowę rezystancji, więc przy 0,2 A spadek wraca do 0,98 V. Satel dopuszcza równoległe żyły także dla sygnałów, ale ostrzega, że rośnie wtedy pojemność, a zbyt duża może uniemożliwić pracę modułów. Drugie wyjście to dodatkowy zasilacz bliżej odbiorników. DSC dla linii czujek ma własny limit: 100 Ω rezystancji przewodu.

Przewody alarmu a kable 230 V: jak je rozdzielić

W instrukcjach instalatora centrali PERFECTA i modułu MICRA Satel każe unikać prowadzenia przewodów równolegle do przewodów 230 V AC w ich bezpośrednim sąsiedztwie, bo może to spowodować wadliwe działanie systemu. Odległości w centymetrach tam nie podaje. Liczbę daje Ajax w instrukcji czujek Fibra: przewody sygnałowe biegnące równolegle mają leżeć co najmniej 50 cm od przewodów zasilających. Jeśli trasy się krzyżują, to pod kątem 90°.

W praktyce oznacza to osobny peszel dla alarmu, a nie wspólną bruzdę z obwodem gniazdek. W obudowie centrali DSC wymaga co najmniej 6,4 mm odstępu między okablowaniem z ograniczeniem mocy a przewodami akumulatora i zasilania sieciowego. Każe też wprowadzać te dwie grupy przewodów do obudowy różnymi otworami.

Na co uważać przy kładzeniu przewodów alarmu: zapas żył i opisy

Najdroższy błąd to przewód na styk. Czujka na 2EOL potrzebuje 4 żył, ale model z antymaskingiem, na który ją za rok wymienisz, zajmie na tej samej linii 6. Dlatego przy liniach 2EOL wystarczy 6 żył, także dla czujki z antymaskingiem, a przy liniach NC potrzeba 8, bo tyle zajmuje taka czujka w trybie NC. Do syreny poprowadź co najmniej 8. Technokabel ma YTDY nawet w wersji 30x0,5, więc zapas to tylko różnica w cenie metra, a nie nowa bruzda.

Drugi błąd to brak opisu. Każdy przewód oznaczam na obu końcach tą samą nazwą pomieszczenia i elementu, a na schemacie zapisuję, która żyła trafiła na który zacisk. Przed tynkowaniem sprawdź każdą żyłę miernikiem, bo po zakryciu ściany przerwę znajdzie tylko kucie. Przy wykończonych ścianach rozważ wariant radiowy: alarm przewodowy czy bezprzewodowy.

Autor: Adam Górecki, Redaktor prowadzący. Opublikowano 15.09.2026. Ostatnia aktualizacja 15.09.2026. Treść zweryfikowana przez: Michał Sawicki, Kwalifikowany pracownik zabezpieczenia technicznego, 14 lat montaży (weryfikacja 15.09.2026).